Category Polska

Drugi okres walki o naprawą Rzeczypospolitej (1562-1572)

Wojna moskiewska otworzyła dopiero Zygmuntowi oczy na wewnętrzne kraju swojego stosunki, przekonała go stanowczo, że możnowładztwo nie jest bynajmniej żywiołem, na którym by można bezpiecznie się oprzeć, wykazała jawnie, że możnowładztwo od ciężarów publicznych się usuwa i własnej tylko pilnuje korzyści. Sejmy polskie ociągały się ze wspieraniem Litwy nie bez powodu, skoro Litwa odrębne tworzyć pragnęła państwo, sejmy te ociągały się z uchwaleniem podatków, skoro od ich płacenia panowie i biskupi się uwalniali, a argument ten ostateczny, odmowa podatków, wywarł na umyśle chwiejnego króla po raz pierwszy wrażenie. Dobra rozdrapane, skarb pusty, nieprzyjaciel wkraczający w granice Litwy, panowie pochowani w kątach – takie położenie przekonało dopiero Augusta, popchnęło go w ramiona szlachty, którą przez czternaście lat ze wzgardą od siebie oddalał. W roku 1562 rozpoczął się drugi okres walki o naprawę Rzeczypospolitej, w którym król stanął po stronie szlachty i jej politycznego programu. Z programu tego przyjął jednakże król tylko niektóre punkta.

Polska czytaj dalej