Zamach stanu planowany przez Augusta II

W chwili jednak, kiedy August zabierał się do zaprowadzenia absolutnych rządów w Polsce, rozpoczął się na północy ostatni akt wielkiej walki o Morze Bałtyckie. Odkąd Polska pokojem oliwskim z roku 1660 odstąpiła Szwecji Inflanty i zrzekła się tym samym praw do Bałtyku, tym usilniej podniosła Rosja dawne plany Iwana Groźnego, a zawarłszy w roku 1683 tak korzystny dla niej pokój andruszowski, zabezpieczywszy się wobec Polski zajęciem Smoleńska i Kijowa, wytężyła swe siły na wewnętrzne wzmocnienie się i reformy i przygotowywała do podjęcia śmiertelnej walki z jedyną już swoją przeciwniczką, Szwecją. Potrzeba było tylko człowieka, który by te przygotowania umiał ostatecznie skupić i poprowadzić do stanowczej walki, a człowiek taki zjawił się w osobie Piotra Wielkiego. Młody car zamierzał przeobrazić ostatecznie swój naród i państwo na wzór zachodniej Europy i przed żadnym w tym celu nie cofnął się środkiem. Widząc jednak, że wszystkie jego usiłowania rozbijają się o brak przystępu do zachodniej cywilizacji, że mu Szwecja ten przystęp zagradza, postanowił rzucić się na nią i, zdobywając porty na Morzu Bałtyckim, uzyskać przez to środki do wewnętrznej reformy. Wojna narodowa, popularna, miała mu nawet przeprowadzenie tej reformy, złamanie dawnych przesądów ułatwić.

Niespodzianie jednak, dzięki zabiegom wygnanego ze Szwecji i mszczącego się na niej Patkula, uzyskał Piotr Wielki sprzymierzeńca w osobie Augusta II. Pragnął i August wciągnąć Polskę w zamęt wojenny dla przeprowadzenia swoich na wewnątrz zamiarów, nie wstąpił jednak w ślady Piotra Wielkiego i, zamiast politykę prawdziwie narodową rozwinąć, zamiast naród wojną popularną podnieść, pragnął zamętu jedynie w tym celu, ażeby wśród niego łatwiej swoje złowić korzyści, nie wahał się dla poskromienia przeciwnego mu w Polsce stronnictwa obcej przywołać pomocy. Uzyskawszy też od Piotra Wielkiego widoki pomocy w zbudowaniu absolutnych rządów w Polsce, zawarł z nim przymierze i rzucił się razem z nim na Inflanty.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>