Zmiana podstaw wszystkich stosunków, praw i obowiązków publicznych

Złamano przede wszystkim dawniejszą odrębność stanów, odjęto im polityczne znaczenie i stworzono pojęcie obywatelstwa. Odtąd każdy mieszkaniec wielkiego królestwa bez względu, czy z powołania był duchownym, czy mieszczaninem, wieśniakiem, szlachcicem, wiedzieć miał, że przede wszystkim jest obywatelem państwa, które o nim ma prawo bezwzględnie stanowić i które mu, nie zaś jego stan, użycza najwyższej opieki i pomocy. Sejm polski nie był jak inne parlamenty zagraniczne reprezentacją kilku oddzielnych stanów, ale był reprezentantem całego narodu i państwa.

Król polski zmienił też pojęcie swego stanowiska i zadania, nie opierał się tylko na dochodach swych dóbr, ale na siłach całego narodu, które w ręku swym skupił, nie ograniczał się do tych obowiązków, które niegdyś na siebie przyjął, ale czuł, że rozwój całego narodu i poparcie jego pracy we wszystkich kierunkach do niego należy.

Zmieniła się zupełnie podstawa wszystkich stosunków, praw i obowiązków publicznych. Dawniej podstawę ich stanowiła umowa, kontrakt w formie przywileju pomiędzy królem a pojedynczymi stanami i jednostkami zawarty, teraz podstawą wszystkiego stało się wrodzone poczucie wspierania ojczyzny swoją pracą, mieniem i krwią w naglącej potrzebie, poczucie nie znające żadnych granic, poczucie miłości ojczyzny, które się sformułowało w obowiązek prawny. Państwo więc nowożytne polskie przestało być patrymonialnym, a stało się prawnym i na tej nowej podstawie miało się w nowym okresie swego życia rozwijać.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>